Έλεγχοι Επιθεώρησης Εργασίας: Το έγγραφο που πρέπει να έχουν οι επιχειρήσεις με προσωπικό

Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας αποτελεί πλέον βασική υποχρέωση των επιχειρήσεων. Η ελληνική εργατική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν οι εργοδότες, καθώς και την υιοθέτηση σχετικής πολιτικής εντός της επιχείρησης.

 

Με βάση τις ισχύουσες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας και το πρόσφατο ΦΕΚ με το υπόδειγμα πολιτικής για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία, καθορίζονται οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και οι διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται.

Η συμμόρφωση με τη νομοθεσία δεν αποτελεί μόνο νομική υποχρέωση, αλλά συμβάλλει και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος για εργαζόμενους και εργοδότες.

 

Τι θεωρείται βία και παρενόχληση στην εργασία

 

Η νομοθεσία καλύπτει κάθε μορφή συμπεριφοράς που μπορεί να δημιουργήσει εχθρικό ή προσβλητικό εργασιακό περιβάλλον. Στην έννοια της βίας και της παρενόχλησης περιλαμβάνονται:

 

– λεκτική ή ψυχολογική βία

– εκφοβισμός (bullying)

– παρενόχληση λόγω φύλου

– σεξουαλική παρενόχληση

– οποιαδήποτε μορφή επιθετικής ή προσβλητικής συμπεριφοράς που σχετίζεται με την εργασία

 

Οι διατάξεις αυτές ισχύουν όχι μόνο για εργαζόμενους με σύμβαση εργασίας αλλά και για ασκούμενους, μαθητευόμενους, εθελοντές, εργαζόμενους μέσω τρίτων παρόχων υπηρεσιών καθώς και για υποψήφιους εργαζόμενους κατά τη διαδικασία πρόσληψης.

 

Υποχρέωση ενημέρωσης σε όλες τις επιχειρήσεις

 

Όλες οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων, οφείλουν να ενημερώνουν το προσωπικό τους για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία.

 

Η ενημέρωση αυτή πραγματοποιείται συνήθως με σχετικό έγγραφο που αναρτάται στον χώρο εργασίας, στο οποίο αναφέρονται:

 

– η πολιτική μηδενικής ανοχής σε περιστατικά βίας ή παρενόχλησης

– τα δικαιώματα των εργαζομένων

– οι τρόποι αναφοράς περιστατικών

 

Υποχρέωση πολιτικής για επιχειρήσεις με πάνω από 20 εργαζόμενους

 

Για επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 εργαζόμενους, η νομοθεσία προβλέπει επιπλέον υποχρέωση: την κατάρτιση γραπτής πολιτικής για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία.

 

Η πολιτική αυτή πρέπει:

– να καταγράφεται εγγράφως

– να κοινοποιείται στους εργαζόμενους

– να αναρτάται στον χώρο εργασίας

– να δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της επιχείρησης (εφόσον υπάρχει)

 

Τι πρέπει να περιλαμβάνει η πολιτική της επιχείρησης

 

Η πολιτική για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης πρέπει να περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:

 

– Εκτίμηση κινδύνων: Αναγνώριση πιθανών κινδύνων βίας ή παρενόχλησης στο εργασιακό περιβάλλον.

– Μέτρα πρόληψης: Δράσεις και πρακτικές που προάγουν ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον.

– Ενημέρωση προσωπικού: Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των εργαζομένων.

– Δικαιώματα εργαζομένων: Ενημέρωση για τις δυνατότητες καταγγελίας και προσφυγής σε αρμόδιες αρχές.

– Ορισμός προσώπου αναφοράς: Καθορισμός υπευθύνου που θα καθοδηγεί τους εργαζόμενους.

– Διαδικασία καταγγελιών: Καθορισμός ασφαλών και εμπιστευτικών διαδικασιών για την υποβολή και εξέταση καταγγελιών.

– Απαγόρευση αντιποίνων: Προστασία των εργαζομένων που προχωρούν σε καταγγελία.

– Κυρώσεις για παραβίαση της πολιτικής: Περιγραφή των μέτρων που μπορεί να λάβει η επιχείρηση σε περίπτωση παραβίασης.

 

Κυρώσεις και πρόστιμα από την Επιθεώρηση Εργασίας

 

Η μη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τις υποχρεώσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας.

 

Τα πρόστιμα καθορίζονται ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, το μέγεθος της επιχείρησης και το αν υπάρχει υποτροπή.

 

Ενδεικτικά προβλέπονται:

– πρόστιμα έως 10.500 € για παραβίαση των διατάξεων που αφορούν τη βία και παρενόχληση στην εργασία

– πρόστιμο περίπου 4.000 € σε περιπτώσεις δυσμενούς μεταχείρισης εργαζομένου (αντίποινα) επειδή προχώρησε σε καταγγελία

 

Η Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να επιβάλει κυρώσεις όταν διαπιστωθεί ότι η επιχείρηση:

– δεν έχει λάβει τα απαιτούμενα μέτρα πρόληψης

– δεν έχει ενημερώσει το προσωπικό

– δεν διαθέτει διαδικασία υποβολής και διαχείρισης καταγγελιών

– δεν έχει υιοθετήσει την υποχρεωτική πολιτική (όπου απαιτείται)