IRIS & Μεταφορές χρημάτων: Πότε είναι δωρεά και πότε όχι;

Η χρήση του IRIS για άμεσες μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Πολλοί πολίτες το χρησιμοποιούν καθημερινά για κοινά έξοδα, λογαριασμούς, συγκατοίκηση ή οικογενειακή υποστήριξη.

 

Ωστόσο, συχνά δημιουργείται σύγχυση γύρω από το αν αυτές οι συναλλαγές θεωρούνται δωρεές, αν πρέπει να δηλώνονται και πότε προκύπτει φορολογική υποχρέωση.

Το IRIS αποτελεί ένα σύγχρονο και ασφαλές μέσο πληρωμών, όμως δεν είναι φορολογικά ουδέτερο από μόνο του.

 

Η πρόσφατη διευκρίνιση της ΑΑΔΕ διευκολύνει χιλιάδες οικογένειες, ξεκαθαρίζοντας ότι το «χαρτζιλίκι» προς προστατευόμενα τέκνα δεν αποτελεί δωρεά. Παράλληλα όμως, παραμένει απαραίτητη η σωστή φορολογική αντιμετώπιση σε περιπτώσεις πραγματικών δωρεών.

 

Ας δούμε αναλυτικά τι ισχύει σήμερα, με βάση και τις τελευταίες επίσημες διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ.

 

Τι είναι το IRIS και πώς αντιμετωπίζεται φορολογικά

Το IRIS είναι υπηρεσία άμεσων τραπεζικών πληρωμών που επιτρέπει μεταφορά χρημάτων σε πραγματικό χρόνο με χρήση αριθμού κινητού ή ΑΦΜ.

 

Σημαντικό να γνωρίζετε ότι:

• Οι συναλλαγές IRIS καταγράφονται πλήρως στο τραπεζικό σύστημα
• Διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ μέσω των τραπεζών
• Μπορούν να ελεγχθούν στο πλαίσιο διασταυρώσεων και ελέγχου «πόθεν έσχες»
• Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συχνές εισροές ή μεγάλα ποσά, η ΑΑΔΕ μπορεί να ζητήσει τεκμηρίωση.

Άρα δεν πρόκειται για «ανεπίσημες» ή αφορολόγητες κινήσεις.

 

Πότε οι μεταφορές IRIS δεν θεωρούνται δωρεά

Οι μεταφορές χρημάτων δεν θεωρούνται δωρεά όταν αποτελούν επιστροφή ή επιμερισμό πραγματικών εξόδων.

Ενδεικτικά παραδείγματα:

• Διαμοιρασμός λογαριασμού εστιατορίου
• Συμμετοχή σε κοινό ενοίκιο ή λογαριασμούς ΔΕΚΟ
• Έξοδα εκδρομής ή διαμονής
• Επιστροφή χρημάτων που είχαν δοθεί προσωρινά

Σε αυτές τις περιπτώσεις πρόκειται για μοίρασμα εξόδων και όχι για παροχή περιουσίας.

 

Συνεπώς προτείνεται

✔ Να χρησιμοποιείτε πάντα σαφή αιτιολογία στην πληρωμή (π.χ. «συμμετοχή ρεύματος Ιανουαρίου»).
✔ Να αποφεύγετε γενικούς χαρακτηρισμούς (“δώρο”, “help”)
✔ Να δηλώνετε έγκαιρα πραγματικές δωρεές
✔ Να κρατάτε ιστορικό συναλλαγών
✔ Να ζητάτε συμβουλή πριν μεγάλες μεταφορές

 

Πότε μια μεταφορά IRIS θεωρείται δωρεά

Η μεταφορά θεωρείται δωρεά όταν:

• Δεν υπάρχει ανταποδοτικότητα
• Δεν σχετίζεται με κοινό έξοδο
• Πρόκειται για οικονομική ενίσχυση
• Δεν υπάρχει σαφής σκοπός

Παραδείγματα:

• Μεταφορά χρημάτων “για βοήθεια”
• Στήριξη φίλου χωρίς κοινό έξοδο
• Αποστολή χρημάτων χωρίς αιτιολογία

Σε αυτές τις περιπτώσεις γεννάται υποχρέωση δήλωσης δωρεάς.

 

Δήλωση δωρεών μέσω myProperty

Οι δωρεές χρηματικών ποσών δηλώνονται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

1. Είσοδο στο myProperty
2. Επιλογή δήλωσης δωρεάς χρηματικού ποσού
3. Καταχώρηση στοιχείων δωρητή – δωρεοδόχου
4. Δήλωση ποσού και ημερομηνίας
5. Οριστική υποβολή

Μετά την υποβολή υπολογίζεται τυχόν φόρος.

 

Φορολογία δωρεών – Τι ισχύει

Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας.

Μεταξύ συγγενών Α’ βαθμού (γονείς – παιδιά – σύζυγοι)

• Αφορολόγητο έως 800.000 €
• Μηδενικός φόρος εντός ορίου

Μεταξύ φίλων ή μη συγγενών

• Φόρος έως 40%
• Δεν προβλέπεται αφορολόγητο όριο

Γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις μεταφορές εκτός οικογένειας.

 

ΝΕΑ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΑΑΔΕ: Το «χαρτζιλίκι μέσω IRIS» δεν είναι δωρεά

Η ΑΑΔΕ προχώρησε πρόσφατα σε επίσημη διευκρίνιση που αφορά κυρίως τις μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά μέσω ψηφιακών μέσων πληρωμής, όπως το IRIS. Σύμφωνα με τη θέση της ΑΑΔΕ:

✔ Η αποστολή χρημάτων από γονείς προς προστατευόμενα τέκνα
(ανήλικα ή φοιτητές έως 25 ετών)
για κάλυψη καθημερινών αναγκών και εξόδων διαβίωσης
δεν θεωρείται δωρεά.

✔ Δεν υπάρχει υποχρέωση δήλωσης στο myProperty
✔ Δεν επιβάλλεται φόρος δωρεάς
✔ Θεωρείται φυσιολογική οικογενειακή υποστήριξη

 

Με απλά λόγια, το «χαρτζιλίκι» ή η ενίσχυση για καθημερινά έξοδα δεν αντιμετωπίζεται ως μεταβίβαση περιουσίας.

 

Πότε εξακολουθεί να υπάρχει υποχρέωση δήλωσης.

Η παραπάνω διευκρίνιση δεν καταργεί τη φορολόγηση δωρεών σε όλες τις περιπτώσεις.

Υποχρέωση δήλωσης υπάρχει όταν:

• Το ποσό είναι μεγάλο και εφάπαξ
• Δεν αφορά καθημερινά έξοδα
• Προορίζεται για αγορά περιουσιακού στοιχείου
• Το παιδί δεν είναι προστατευόμενο μέλος
• Η μεταφορά δεν έχει χαρακτήρα διαβίωσης

 

Σε αυτές τις περιπτώσεις η συναλλαγή αντιμετωπίζεται ως δωρεά ή γονική παροχή και πρέπει να δηλωθεί στο myProperty.